De tippelzone in Nijmegen bestaat niet meer. De zone aan de Nieuwe Marktstraat, vlak bij het oude hoofdbureau van politie en het station, ging op 9 oktober 2000 open en sloot definitief op 1 februari 2022. Wil je weten wat een tippelzone precies was, waarom Nijmegen er een had en wat er sindsdien is veranderd, dan vind je hieronder een helder overzicht met de feiten op een rij.
Snel antwoord: Nijmegen had van 2000 tot 2022 een officiele tippelzone aan de Nieuwe Marktstraat. Het was een afgeschermd gebied waar straatsekswerkers onder toezicht konden werken, met een huiskamer voor hulp en opvang. De gemeente sloot de zone op 1 februari 2022 omdat het aantal sekswerkers sterk was gedaald en de meeste vrouwen via een zorgaanpak naar ander werk en woonruimte zijn begeleid. Sinds 2022 is straatprostitutie op die plek niet meer toegestaan.
Wat was een tippelzone precies?
Een tippelzone is een door de gemeente aangewezen gebied waar straatsekswerkers hun klanten mochten benaderen en hun werk konden doen. Het idee erachter was simpel: in plaats van dat sekswerk zich ongecontroleerd over de stad verspreidde, kreeg het een vaste, afgebakende en bewaakte plek. Zo werd het werk zichtbaar voor hulpverleners en politie, en bleef de overlast voor woonwijken beperkt.
In Nijmegen lag de zone aan de Nieuwe Marktstraat, dicht bij het oude politiebureau. Auto’s reden via een vaste route langs de zogenoemde afwerkplekken. De zone was verlicht, er was toezicht en er stond een aparte ruimte die de huiskamer heette. Daar konden sekswerkers eten en drinken, zich opwarmen, condooms krijgen en bij drugsgebruik terecht voor schone spuiten. Er werkten hulpverleners die ook gezondheidsvoorlichting gaven.
Het verschil met raamprostitutie is belangrijk. De Nieuwe Markt in Nijmegen had vanaf de jaren zeventig juist raamprostitutie, met ramen in vrijwel de hele straat. Een tippelzone draait om straatprostitutie: contact via de auto, niet achter glas. Beide vormen bestonden lang naast elkaar in dezelfde buurt rond het Kronenburgerpark.
De geschiedenis van de Nijmeegse tippelzone
De officiele tippelzone opende op 9 oktober 2000. De gemeente had een loods omgebouwd tot werkplek, met beveiligers die toezagen op orde, veiligheid en hygiene. Daarvoor was straatprostitutie in Nijmegen al jaren een onderwerp van gesprek, mede door de drukke raambuurt aan de Nieuwe Markt die teruggaat tot de jaren zeventig.
In de beginjaren maakten tientallen vrouwen gebruik van de zone. Veel van hen kampten met verslaving of schulden, en de zone bood juist daarom een vangnet. De combinatie van een veilige werkplek, toezicht en de huiskamer werd lange tijd gezien als een verstandige manier om kwetsbare mensen in beeld te houden.
In de loop van de jaren tien daalde het aantal sekswerkers op de zone flink. Dat had verschillende oorzaken: strenger beleid, hulpverlening die mensen uit het werk haalde en bredere veranderingen in de seksbranche. Een evaluatie van bureau Beke bracht de situatie van de tippelzone en de huiskamer al eerder in kaart. Toen er nog maar een kleine groep vrouwen overbleef, ging de gemeente nadenken over de toekomst van de zone.
Wil je meer weten over hoe de gemeente zulke besluiten neemt, dan vind je achtergrond bij de gemeenteraad van Nijmegen.
Waarom is de tippelzone gesloten?
De gemeente Nijmegen besloot de tippelzone te sluiten per 1 februari 2022. De belangrijkste reden was dat er nog maar ongeveer vijfendertig vrouwen actief waren, en dat zij vaak in kwetsbare situaties zaten met risico’s voor hun gezondheid en veiligheid. Het college, met toenmalig wethouder Grete Visser, koos voor een aanpak waarbij niet alleen de zone dichtging, maar de vrouwen ook actief werden begeleid naar een leven buiten de prostitutie.
Van januari 2021 tot en met april 2022 liep een zorgtraject. De vrouwen kregen hulp bij het vinden van woonruimte en werk, en ondersteuning bij eventuele trauma’s of verslaving. Het was nadrukkelijk geen kille sluiting maar een begeleide afbouw, zodat niemand zomaar op straat zou belanden.
De sluiting riep wel discussie op. Sommige partijen en hulpverleners vroegen zich af of het sluiten van een veilige werkplek niet juist tot meer onzichtbaar en daarmee onveiliger sekswerk zou leiden. Anderen vonden dat de zone zijn doel had bereikt nu de groep zo klein was. Die spanning, tussen veiligheid bieden en mensen uit het werk halen, loopt door bijna elk debat over tippelzones heen.
Tippelzone, raamprostitutie en huiskamer: de verschillen
Rond de Nieuwe Markt en het Kronenburgerpark kwamen verschillende vormen van sekswerk samen. Dat zorgt soms voor verwarring, want de termen worden door elkaar gebruikt. Onderstaande tabel zet de belangrijkste begrippen naast elkaar zoals ze in Nijmegen voorkwamen.
| Begrip | Wat het was | Locatie in Nijmegen | Status nu |
|---|---|---|---|
| Tippelzone | Afgebakend gebied voor straatprostitutie via de auto, onder toezicht | Nieuwe Marktstraat, bij oud politiebureau | Gesloten sinds 1 februari 2022 |
| Huiskamer | Opvangruimte met eten, drinken, condooms en schone spuiten | Bij de tippelzone, nabij het station | Verdwenen met de zone |
| Raamprostitutie | Sekswerk achter ramen in panden | Nieuwe Markt, vanaf de jaren zeventig | Sterk afgebouwd in de buurt |
| Straatprostitutie buiten zone | Sekswerk op straat zonder aangewezen plek | Niet toegestaan in Nijmegen | Verboden |
| Zorgaanpak 2021-2022 | Begeleiding van sekswerkers naar wonen, werk en zorg | Stadsbreed, vanuit gemeente en hulpverlening | Afgerond in 2022 |
| Vergunde prostitutie | Seksbedrijven met gemeentelijke vergunning | Verspreid, onder voorwaarden | Toegestaan met vergunning |
Hoe ziet de buurt er nu uit?
De omgeving van de Nieuwe Markt en het Kronenburgerpark is de afgelopen jaren stevig veranderd. De raambuurt die ooit bijna de hele straat besloeg, is grotendeels verdwenen, en met de sluiting van de tippelzone in 2022 is ook de straatprostitutie op die plek gestopt. De gemeente zet in op herontwikkeling van het gebied, met aandacht voor wonen, groen en een prettiger straatbeeld.
Voor bewoners en bezoekers betekent dit dat de buurt een ander karakter heeft gekregen. Het Kronenburgerpark zelf blijft een rustige groene plek midden in de binnenstad, met de oude vestingtoren als blikvanger. De straten eromheen worden steeds meer onderdeel van de gewone binnenstad in plaats van een apart uitgaans- of rosse buurtje.
Toch blijft het thema gevoelig. Niet iedereen is het eens over hoe de stad sekswerk moet aanpakken nu er geen zone meer is. Hulporganisaties houden in de gaten of kwetsbare mensen niet uit beeld raken. Wie zich zorgen maakt over iemand in de seksbranche, kan terecht bij landelijke en regionale hulplijnen voor sekswerkers, of bij de gemeente voor informatie over beleid en zorg.
Wil je de stad zelf bekijken, dan kun je via de webcam op de Waalkade een indruk van het centrum krijgen.
Veilig en verantwoord uitgaan in Nijmegen
Nijmegen heeft een levendig uitgaansleven, vooral rond de Grote Markt, de Molenstraat en het gebied bij de Waalkade. Veilig uitgaan draait om een paar eenvoudige dingen: blijf bij je groep, let op je drankje en zorg dat je weet hoe je thuiskomt. De binnenstad is compact, dus de meeste kroegen en clubs liggen op loopafstand van elkaar.
Voor de terugweg zijn er nachtbussen en taxi’s. Het treinstation ligt vlak bij de uitgaansgebieden, wat handig is als je met de trein naar huis gaat. Plan je rit van tevoren via 9292 of de app van de vervoerder, zeker in het weekend wanneer de dienstregeling afwijkt. Loop je liever, houd dan rekening met de verlichte hoofdroutes door het centrum.
Heb je hulp nodig tijdens het uitgaan, let dan op de zogenoemde veilige plekken en horeca met portiers. Bij overlast of een onveilige situatie bel je 112 bij spoed, of 0900-8844 voor niet-spoedeisende politiezaken. Voel je je onprettig benaderd, dan kun je altijd een kroeg of winkel binnenstappen en om hulp vragen. Dat is geen overdreven voorzichtigheid maar gewoon verstandig, of je nu inwoner bent of voor een avondje naar Nijmegen komt.
Stappenplan: zo kom je veilig thuis na een avond in de stad
Een avond uit in Nijmegen eindigt het liefst zonder gedoe. Met dit korte stappenplan regel je je terugweg vooraf, zodat je niet voor verrassingen komt te staan als de laatste kroeg sluit.
- Bepaal voor je vertrekt hoe je thuiskomt: trein, nachtbus, taxi of lopen.
- Check de laatste vertrektijden via 9292 of de NS-app, want in het weekend wijken die af.
- Zet het nummer van een betrouwbaar taxibedrijf in je telefoon en houd contant geld of een betaalmiddel bij de hand.
- Spreek met je groep een vast verzamelpunt af, bijvoorbeeld bij de Grote Markt of het station.
- Houd je telefoon opgeladen en deel je live locatie met iemand die je vertrouwt.
- Loop bij voorkeur via verlichte hoofdstraten en vermijd donkere, lege stegen.
- Twijfel je over je veiligheid, stap dan een geopende horecazaak binnen en vraag om hulp.
- Bel bij spoed 112 en bij overlast zonder spoed 0900-8844.
Voor praktische gemeentezaken die je avond raken, zoals een nieuw paspoort aanvragen of je inschrijven bij de gemeente, vind je elders op de site uitgebreide stap-voor-stap-uitleg.
Veelgestelde vragen over de tippelzone in Nijmegen
Bestaat de tippelzone in Nijmegen nog?
Nee. De tippelzone aan de Nieuwe Marktstraat is op 1 februari 2022 definitief gesloten. Straatprostitutie op die plek is sindsdien niet meer toegestaan. De vrouwen die er werkten, zijn via een zorgtraject begeleid naar woonruimte, werk en zorg. Voor actuele informatie over het beleid kun je terecht bij de gemeente Nijmegen.
Waar lag de tippelzone precies?
De zone lag aan de Nieuwe Marktstraat, in de buurt van het oude hoofdbureau van politie en het treinstation, vlak bij het Kronenburgerpark. Het was een afgeschermd gebied waar straatsekswerkers via een vaste autoroute hun klanten konden benaderen, met toezicht en een aparte opvangruimte die de huiskamer werd genoemd.
Waarom heeft de gemeente de tippelzone gesloten?
Het aantal actieve sekswerkers was gedaald tot ongeveer vijfendertig vrouwen, die vaak in kwetsbare situaties zaten. De gemeente koos ervoor de zone te sluiten en de vrouwen tegelijk te begeleiden naar een leven buiten de prostitutie. Dat zorgtraject liep van januari 2021 tot en met april 2022 en omvatte hulp bij wonen, werk en zorg.
Wat was de huiskamer bij de tippelzone?
De huiskamer was een opvangruimte naast de zone waar sekswerkers konden eten en drinken, zich opwarmen, condooms ophalen en bij drugsgebruik schone spuiten krijgen. Er werkten hulpverleners die ook voorlichting over seksuele gezondheid gaven. De huiskamer verdween samen met de tippelzone toen die in 2022 sloot.
Wat is het verschil tussen een tippelzone en raamprostitutie?
Een tippelzone draait om straatprostitutie, waarbij contact via de auto verloopt op een aangewezen plek. Raamprostitutie speelt zich af achter ramen in panden, zoals lange tijd het geval was aan de Nieuwe Markt in Nijmegen. Beide vormen bestonden jarenlang naast elkaar in de buurt rond het Kronenburgerpark, maar zijn daar inmiddels grotendeels verdwenen.
Waar kan ik nu terecht voor hulp rond sekswerk in Nijmegen?
Sinds de sluiting van de zone is er geen vaste plek meer, maar landelijke en regionale hulporganisaties voor sekswerkers blijven actief. Maak je je zorgen over iemand, neem dan contact op met een hulplijn voor sekswerkers of met de gemeente Nijmegen voor informatie over het huidige beleid en de beschikbare zorg in de stad.
